CHP, MESEM Projesi kapsamında çalışan çocukların sorunlarını Meclis’e taşıdı
![](https://haber-idil.com.tr/wp-content/uploads/2024/01/chp-mesem-projesi-kapsaminda-calisan-cocuklarin-sorunlarini-meclise-tasidi-RRMFtywC-780x470.jpg)
CHP, MESEM projesi kapsamında çalışan çocukların, başta çocuk işçiliği ve iş cinayetleri olmak üzere yaşadıkları sorunlara ilişkin TBMM Başkanlığı’na iki ayrı araştırma önerisi sundu. CHP İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer ise önergesinde, “Dikkatsiz ve denetimsiz yürütülen MESEM’ler öğrencilere söz verildiği gibi meslek edinme olanağı sağlamamış, tam tersine zorlu koşullar altında uzun saatler çalışmalarına ortam yaratmıştır. Koşullar, hak ihlallerine maruz kalma, genç işsizliğini ortadan kaldırmadılar, patronun bedava ara eleman bulmasına yardımcı olmadılar.” “Kurum haline geldi. Çıraklık, stajyerlik değil, ucuz emeğin sömürülmesi ve çocuk emeğinin sömürülmesi sistemi kuruldu” dedi. CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, önerisinde, “Birçok işletme MESEM kapsamında öğrenciyi mesai saatleri dışında kayıtsız ya da ücretsiz olarak çalıştırıyor. Bazı MESEM’lerde hatta Aynı ilde öğrenci kayıtlıdır ve bu da akrabalık ve akrabalıktan kaynaklanmaktadır.” “Merkezlerden para aldığı iddia ediliyor” dedi.
CHP, MESEM projesi kapsamında çalışan çocukların başta çocuk işçiliği ve iş cinayetleri olmak üzere yaşadıkları sorunları Meclis’e taşıdı. CHP İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer ve CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, 20’şer milletvekilinin imzasıyla iki ayrı Meclis soruşturma önerisini TBMM’ye sundu. Önerilerde, MESEM kapsamındaki işyerlerinde ucuz işgücü, çocuk işçiliği ve iş kazaları sonucu hayatını kaybeden çocuklarla ilgili sorunların araştırılması ve çözüm üretilmesi istendi.
CHP İstanbul Milletvekili Turan Taşkın Özer araştırma önergesinde şunları söyledi:
” OCAK 2024 İTİBARIYLA TÜRKİYE GENELİNDE MESEM’DE ÖRGÜN EĞİTİM HAKKINA SAHİP 428 BİN 938 ÖĞRENCİ BULUNMAKTADIR.
“Dikkatsiz ve kontrolsüz yürütülen MESEM’ler, söz verildiği gibi öğrencilerin meslek öğrenmelerine ortam oluşturmamış, aksine onların uzun saatler boyunca zor koşullar altında çalışmalarına, hak ihlallerine maruz kalmalarına ortam yaratmıştır. genç işsizliği, işverenlere ücretsiz ara eleman bulma kurumu haline geldi. Çıraklar veya stajyerler Eğitim değil, ucuz işgücü ve çocuk emeği sömürüsü sistemi kuruldu. Milli Eğitim Bakanlığı’nın verilerine göre, MESEM’de Ocak 2024 itibarıyla Türkiye genelinde örgün eğitim almaya hak kazanan 428 bin 938 öğrenci bulunmaktadır. İstanbul’da ise 39 bin 67 öğrenci bu sisteme kayıtlıdır. Bu sayılara Ustalık Telafi Programı dahil değildir. Bakanlıklar ve kurumlar kayıt tutmamaktadır. TÜİK’in 2019 yılında yürüttüğü ve 2020 yılında yayınladığı Çocuk İşçiliği Araştırması’na göre, mülteci çocuklar ve çıraklar dışında en az 720 bin çocuk ücretli çalışıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2022 yılı faaliyet raporunda, işçi sağlığı ve güvenliği açısından denetlenen işyerlerinde 15-17 yaş aralığında ‘genç işçi’ statüsünde 619 bin çocuk tespit edildi.
” “KAFASI SAÇ BÜKME MAKİNESİNE SIKARAK HAYATINI KAYB EDEN TONBUL’UN ÖLÜMÜNDE ORTAYA ÇIKAN TÜM İHMALLER, ÇOCUK PERSONEL ALANININ KONTROLSÜZ OLDUĞUNU ORTAYA ÇIKIYOR”
Denetim eksikliği ülkemizin her alanında bir sorundur ve yasaların uygulanamamasının temel nedenlerinden biridir. Bakanlık, Çocuk Personelle Çaba Ulusal Programı kapsamında 18 strateji ve 106 faaliyete yer verirken, çocuk işçiliğinin nedenlerinden birinin de ‘işverenin çocuk işçiliğine yönelik talebi’ olduğunu belirtti. Son olarak İstanbul’da MESEM öğrencisi 14 yaşındaki Arda Tonbul staj yaptığı demir çelik fabrikasında hayatını kaybetti. Başı saç bükme makinesine sıkışarak hayatını kaybeden Tonbul’un ölümünde meydana gelen tam ihmal, çocuk işçiliği alanının kontrolsüz ve tehlikeli olduğunu bir kez daha ortaya çıkardı. “
” “MESEM PROJESİ KAPSAMINDA BAZI İŞLETMELERİN YAKINLARINI ÖĞRENCİ KAYIT ETTİREREK PARA KAZANDIKLARI İDDİA EDİLDİ”
CHP Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara, önergesinde şu ifadelere yer verdi:
“Birçok işletme MESEM kapsamında öğrenciyi mesai saatleri dışında kayıtsız veya ücretsiz olarak çalıştırıyor. Bazı MESEM’lerde aynı ilde yaşamayan kişilerin bile öğrenci olarak kayıt yaptırıp para kazandığı iddia ediliyor. akrabalık ve yakınlık nedeniyle bu merkezlerden.
” ÇOCUKLARIN YETERLİ DENEYİM KAZANMADAN ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILMASI NEDENİYLE BİRÇOK İŞ CİNAYETİ ORTAYA ÇIKIYOR.”
MESEM projesi kapsamında istihdam edilen öğrencilerin işyeri koşullarına ilişkin ne tür bir denetim yapıldığına ilişkin kamuoyuna bilgi veren bir açıklama bulunmuyor. Çocuk işçiliği yoksulluğun en önemli nedenlerinden biri olmasına rağmen, son dönemde topluma yayılan derin yoksulluğun bir sonucu olarak aileler, taban fiyatın belirli bir fiyatı üzerinden ödeme alabilmek için bu durumu kabul etmeye hazırdır. Pek çok iş cinayeti, çocukların, özellikle de yeterli deneyim kazanmadan çok tehlikeli işlerde çalıştırılması ve emek sömürüsüne maruz kalması sonucu meydana gelmektedir.
Geçtiğimiz haftalarda Kütahya’da staj yaptığı atölyede üzerine sunta blokların düşmesi sonucu 15 yaşındaki Erol Can Yavuz hayatını kaybederken, bir üniversitede staj yapan 14 yaşındaki Arda Tonbul da hayatını kaybetti. İstanbul’daki demir çelik fabrikasında sac bükme makinesine sıkışan işçi hayatını kaybetti. Personel Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’nun iş cinayetleri raporuna göre; 2023 yılında 14 yaş ve altı 22 çocuk işçi ile 15-17 yaş arası 32 çocuk işçi hayatını kaybetti. “MESEM gibi projeler, halihazırda çözülmemiş olan çocuk işçiliği sorununu daha da yıkıcı hale getiriyor.”